komunikator internetowy
instant messenger
Kategoria oprogramowania umożliwiającego użytkownikom bezpośrednią komunikację przez Internet w czasie rzeczywistym.
Rejestrując się w wybranym systemie użytkownik otrzymuje zazwyczaj specjalny numer identyfikacyjny, na podstawie którego identyfikowany jest później przy każdym logowaniu do sieci. Jedną z podstawowych cech programów typu instant messaging jest zawiadamianie jego użytkownika o fakcie obecności (lub nieobecności) on-line znanych mu osób umieszczonych wcześniej na prywatnej liście znajomych. Oprócz standardowej "rozmowy" jeden-na-jeden (za pomocą krótkich komunikatów tekstowych) możliwe jest organizowanie konferencji na podobieństwo IRC, wysyłanie plików i wiadomości e-mail oraz inne usługi zależne od używanego narzędzia.
Ze względu na brak jednego standardu, wszystkie strony muszą posługiwać się tym samym programem. Opracowano wiele konkurujących ze sobą produktów, z których szerszą popularność zdobyło zaledwie kilka. Najbardziej znane rozwiązania to ICQ,. AOL Instant Messenger, Odigo, oraz rodzimy Gadu-Gadu.
Mimo zapewnień ich autorów, większość popularnych komunikatorów nie gwarantuje poufności rozmowy (nie chroni przed podsłuchaniem przez lokalny lub zdalny program szpiegowski). Jeżeli podczas rozmowy przekazywane mają być poufne treści, należy korzystać z rozwiązań projektowanych z myślą o bezpieczeństwie: Jabber, SILC, CryptoHeaven.